Categorie archief: Uncategorized

Voor Toine

Nog tot en met het open monumentenweekend op9 en 10 september, hangt er (druk-) werk van mij in het kerkje van het Groningse Noordwijk. Je kunt er op zondagen van twee tot vijf terecht en in het monumentenweekend is het kerkje ook zaterdag open. Kijk op: http://www.kerknoordwijk.nl. Voor het drukwerk gebruikte ik teksten van drie mannen: twee Leidse buurmannen; David Bonnet en Toine de Caluwé en van de dichter  Marsman, een dichter die m’n buurmannen allebei erg waardeerden.

Het idee om in Noordwijk te exposeren kwam van de mensen die zich inspannen om activiteiten te vinden voor het kerkje. Zij hadden de prenten, die ik maakte bij de haiku’s van David Bonnet, zien hangen in Leiden en vonden dat wel iets voor het oude kerkje. Maar met de tien haiku-prenten was het kerkje niet gevuld. Dus toen we afspraken dat ik van augustus tot september in de kerk zou hangen, werd het duidelijk dat er meer moest komen dan de ‘Bonnetten’. De kerk vroeg om meer.

In mei stond ik in het kerkje en ik herinnerde me dat Toine de Caluwé een paar jaar geleden bij mij naast de pers stond. We hadden het over Zeeland, waar ik in de jaren ’80 als consulent in het jeugdwerk heb gewerkt. Toine vertelde dat hij uit Koewacht kwam en tot zijn verbazing wist ik waar het lag, half in België. ‘Ik heb er ‘n klein liedje over geschreven’, zei hij en zong en neuriede de melodie. ‘Daar moeten we dan een keer een boekje van maken’, zei ik. ‘Dat gaan we doen’, zeiden we beiden.
Maar het bleef bij een plan, want door zijn vroege dood verviel de gezamenlijkheid.

Koeien, klei, vlas, riet, een dijk met peppels, dat was wat bij mij was blijven hangen. Ik vroeg Rita om de tekst en vroeg of ik er iets mee mocht doen. Dat was goed.

Nu hangt het liedje in de kerk, opgeknipt in vier stukken – het vlas – de kreek – de dijk – en waar het goed voor was. Gedrukt met houten letters, gesjabloneerd en gestempeld op linnen. En ligt er een boekje met het liedje.

Drie weken geleden was Vashti, de dochter van Toine en Rita, in het kerkje. Haar Marco kroop achter het orgel en Vashti zong het lied. Voor Toine.

Als je het liedje wilt horen, stuur me dan een mailtje, silviazwaaneveldt@gmail.com

 

 

 

Tentoonstelling in Noordwijk (Groningen)

IMG_0122 2

Hierbij de poster en de tekst van het persbericht van mijn komende tentoonstelling.

Om verwarring te voorkomen, dit Noordwijk ligt niet in aan de Noordzee, maar in de provincie Groningen. Twee kilometer ten westen van de A7, afslag Marum.


De expositie gaat over de samenhang tussen tekst en beeld. Ik ben margedrukker en maak met oude persen, loden letters en stempels van linoleum mijn werk. De ruimte in het kerkje van Noordwijk vroeg om meer dan papier dat van de pers af rolt. Daarom gebruikte ik mijn letters en stempels om met de hand te drukken op linnen en zijde.

In de kerk laat ik drie dichters aan het woord die met passie het Nederlandse landschap beschrijven. Hendrik Marsman laat op wapperende banieren zijn onsterfelijke verzen achter. Als Nederlandse woonachtig in Kopenhagen, schiet Denkend aan Holland mij maar al te vaak door het hoofd. Er zijn ook verzen van mannen uit de buurt waar ik in Leiden woonde. David Bonnet schreef, na zijn vroege pensionering, honderden haiku’s en liet weten het aardig te vinden wanneer ik er daarvan een paar zou drukken. Middelpunt is een van zijn tekenende observaties: Statig en alleen / werd de boom het middelpunt / van de omgeving. Toine de Caluwé, oorspronkelijk afkomstig uit Koewacht, zette zijn liefde voor het oude landschap treffend neer in een kort liedje. Op vier gedrukte wanddoeken hangt daarvan de tekst rond de preekstoel.

In de kerkbanken kunt u de teksten en illustraties in mijn boekjes ongestoord bekijken. Ik nodig u van harte uit van 6 augustus tot en met 10 september op elke zondag van 14.00 tot 17:00 uur.

Op zondag 6 augustus wordt de tentoonstelling om 15.00 uur geopend door Peter Gerrits. Natuurlijk ben ik er dan ook zelf.

Jævndøgn

Het is jævndøgn. Een mooi Deens woord dat dag en nachtevening betekent. Vandaag draaien de rollen om. De nacht is even lang als de dag en vanaf nu gaat de dag het winnen. Hier op 56 graden NB zijn we wel erg bewust geworden van de lengte van de dagen en volgen we het weer en de berichten daarover op de voet. Gemiddeld is het hier kouder dan in Nederland, vaak scheelt het vijf graden, maar soms ook meer. Dan zien we met gemengde gevoelens het weerkaartje in de digitale krant of kijken op de weerApp. Gisteravond sneeuwde het hier nog nat, maar ’s morgens waren we, al rond zes uur, gewekt door een stralende zon. Dus liepen we tegen achten buiten, door bos en park en constateerden dat de sneeuwklokjes aan het eind raakten en de winterakonieten ook. De spechten roffelden in het hout. De buizerd mauwde boven ons hoofd. Onder de kale beuken rommelden de merels tussen de dorre bladeren en er was een frisse groene plek. Nadere inspectie wees uit dat het de eerste bosanemonen waren/zijn. Nog niet in bloei, maar bijna… Die kleine tere lichtroze bloemetjes, ze kondigen de echte lente aan.

IMG_0596

Tijd voor een voorjaarstafeltje!

Vandaag is het (Perzisch) nieuwjaar.

Happy Nowruz!

Even terug in het Leids Wevershuis

Er is een jaar voorbij, morgen wonen we een jaar in ons huis en we vinden het nog steeds fijn. Het is ver van de stad, dicht bij ‘buiten’ en we hebben heel veel plezier van de grote tuin. Grasmaaien! Snoeien van struiken en bomen, de bonenoogst, de appels. Deze zomer bleven we op het eigen erf. We ontvingen een reeks vrienden en doken daarna weer het gewone leven in met werk en school. Tussendoor werd Rudi z’n boek vertaald in het Deens, Kunsten at blive ældre, het komt op 13 oktober uit.  Ik maakte werk voor een tentoonstelling in het Leidse Wevershuis.

Volgende weeschapenk vertrek ik met een koffer bedrukt papier naar Leiden en richt daar samen met mijn collega exposant, Hugo Lugthart de expositie in. Hugo is een wever. Hij maakt met weerbarstige (tweed-)wol mooie weefsels. Toen ik hem vijf jaar geleden leerde kennen in het Wevershuis, waar hij geregeld gastheer is, kwamen we al snel op het idee om ooit een keer een gezamenlijke expositie te maken. Op 10 september is het zover. Hugo heeft zich min of meer bij z’n stiel gehouden, al maakte hij een uitstapje met zijn weefwerk naar de boekbinderij. Ik heb het margedrukken ruimer opgevat dan alleen het IMG_7843 kopie_newmaken van boekjes en laat zien dat je met drukinkt en inktrollers ook beeldend werk kan maken. Inspiratie kwam van de wollen tweeddraad waar Hugo mee weeft. In de kleuren van de wollen weefsels kom je de ruige landschappen tegen, hei, moeras, de wolkenluchten, de zee, het strand, de schapen, de regen, wind. Vijf jaar geleden waren Rudi en ik op de Outer Hebrides, waar Harris Tweed vandaan komt. De vakantieschetsen die ik toen maakte, werkte ik nu uit.

De tentoonstelling in het Wevershuisje, Middelste Gracht 143 in Leiden, duurt van 10 september t/m 16 oktober. Ik ben er zelf op 10 september en het weekend van 24 en 25 september. Meer info op http://www.wevershuis.nl

5 mei

Het gedenken, herdenken en doordenken, van de talloze gebeurtenissen uit het verleden, daar gaat het in het voorjaar over. Nu we in Denemarken wonen heeft de jaarlijkse trits veel minder van een automatisme. Gisteren, thuis in Jægersborg, hoorden we om acht uur de klokken. Zoals hier te doen gebruikelijk is, lieten we als eerbetoon kaarsen branden in de vensterbank. We realiseerden ons dat we vorig jaar van ons appartement in Østerbro naar Mindelunden liepen: daar is de nationale herdenking zoals in Amsterdam op de Dam. Er is al weer een jaar voorbij en dat maakt de laatste maanden veel indruk op ons.

Als er één ding is dat we niet goed hadden ingeschat toen we naar het Noorden vertrokken, dan is het de invloed dat het klimaat hier uitoefent op je dagelijkse leven. Die pakweg 800 km naar boven maakt echt veel uit. De temperatuur is gemiddeld zo’n drie tot vijf graden lager. Vanaf mei tot en met september maakt dat niet zo veel uit; als de zon aan is, zoals nu, zoek je direct naar je zonnebril en een parasol. In de wintermaanden geeft die gele ploert het wintersportgevoel, een stralende hemel en zon in je gezicht alles omgeven door een frisse lucht. Het zijn de dagen dat je baas na afloop van een afdelingsvergadering zegt: “Ik zie dat het mooi weer is, laten we allemaal naar buiten gaan voor een fikse wandeling.” Echt gebeurd, 80 man in de zaal. Ze zegt er niet bij, maar iedereen weet het, dat weer weken kan duren voor je de zon terug ziet. De wind uit het noorden geeft kou, maar laat ook de zon schijnen. Maar bovenal zijn de westenwinden die januari en februari grijs, winderig en nat maken. Hier moet je je doorheen zien te worstelen.

Bij mijn eerste kennismaking met de afdeling was het mij opgevallen dat er overal kaarsen brandden. “In hal verwelkomen zij een ieder, op het bureau maken zij het lichter voor jou”. Ik vond het hilarisch en trok de (verkeerde) conclusie dat iedereen spiritueel in plaats van wetenschappelijk bezig was. Ik weet nu beter en heb nu samen in de wintermaanden zelf de nodige kaarsen aan gestoken. Kerstmis is hier vooral een Lysfest, een lichtfeest. “Al die christelijke nieuwlichterij is er later in gefrommeld, daar gaat het niet om.”, zo werd mij toegelicht. “We vieren de zonnewende, vanaf nu wordt het eerder en langer licht.” Maar het Nederlandse gezegde ‘als de dagen lengen gaat de winter strengen’ is profetisch voor het land waar we nu wonen: januari en februari komen eraan!IMG_kaarsen kopie_new

In maart verschijnen de sneeuwklokjes, gevolgd door velden met winterakonieten die de winter uit, en de lente inluiden. Dan kan het niet snel genoeg gaan, iedereen wenst de stinzenplanten in bloei. Letterlijk en figuurlijk komen we uit ons hol en de winterdepressie. “Ja, zo is het, je moet er mee leren leven”, zeggen de Denen. De grond in het bos kleurt roze-wit, van de anemonen, soms ook geel van de ster van Bethlehem. Afbeelding 1 kopie_newDe bloeiende pruimenbomen tekenen hagelwit af tegen een glasheldere blauwe lucht. In april gaat het hard al was het maar omdat het om 4 uur ’s morgens al weer begint te schemeren. Majestueuze wolken drijven over en laten in het voorbijgaan af en toe wat extra wits achter. Nu op 5 mei, bij ons achter, de magnolia al haar pracht en praal toont, weten we het zeker: Koning winter heeft gecapituleerd.Afbeelding kopie_new

Zo zeker en zo opgelucht, dat weten we door ervaring. De komst van de lente en de aantocht van de zomer hebben we hier een keer eerder meegemaakt. En dat maakt dat wij ook ons eerste jaar gedenken, herdenken en doordenken, en we hebben nooit gedacht dat zoiets zou worden opgelegd door de seizoenen.

Rudi

 

 

De witte winter

IMG_5653 kopie_newDe overgang naar de grijze winter is een feit. ‘Mist, vorst in de kist’, leerde m’n moeder mij en het werd gisteren nog maar eens bewezen een rake weerspreuk te zijn. Binnen 24 uur is de kou verdwenen, heeft de dooi haar werk gedaan en zijn de grasvelden weer bijna helemaal groen. Weg sneeuw, weg ijs. De ‘kælkedage’ (dagen dat je kunt sleeën) zijn voorbij. De sneeuwvrouwen en mannen smelten tot zielige hoopjes. De aarde ontdooit en begint weer te ruiken. De vogels vinden het wel prima, die pikken weer in de grond.

IMG_5789 kopie_newIMG_5826 kopie_newIMG_5834 kopie_new

Maar het was wel heerlijk! En mooi in het bos en bij het moerasje. En koud! En, tot onze verbazing waaide het -toen er sneeuw lag- gelukkig niet zo hard. Hondje Mees bleef deze maand nog onze logé. Het hebben van een hond is de stok achter de deur om naar buiten te moeten en het was zoals in het liedje ‘wie laat wie nu uit’. De Deense les was ook weer begonnen, dus soms was het nog wel erg vroeg als we buiten liepen, en de pret van ‘UIT’ schoof dan ook meer naar de middag. Dan lag de temperatuur net iets hoger en vaak pikten we het zonnetje nog net even mee.

Ook dat is bijna voorbij. Het witte hondje, dat helemaal niet zo wit is in de sneeuw, vliegt woensdag met me mee naar Nederland. Floor vindt het vast fijn om hem weer thuis te hebben, en het is hoog tijd dat ie naar de Leidse kapper gaat om z’n wilde Deense haren te laten knippen. Ik moet me aanwennen hondenrondjes te lopen zonder Mees.

Het voorjaar tegemoet.

 

 

vier jaargetijden

Vandaag op nieuwjaarsdag hebben we in Kopenhagen een heel jaar rond gebreid. Het was 2 januari 2015 toen ik (Rudi) met Maud vanuit Leiden ben vertrokken om de sleutels van het appartement aan de Jacob Erlandsensgade in ontvangst te nemen. Dat is inmiddels vier jaargetijden terug.

Winter. In de winter is de stad bewolkt, nat en winderig. De temperaturen zijn nog niet eens zo laag, vaak om het vriespunt, zoals nu, maar door de nattigheid en de vaak harde wind voelt het guur aan. We wonen op een eiland en zijn alomvattend door water omringd. Het was daarom dat ik op diezelfde 2 januari 2015 van de weeromstuit een tot-over-mijn-oren-pet heb gekocht. Het is een trouwe metgezel geworden. Evenals de wollen-onder-handschoenen, gecombineerd met wol-gevoerde-thermo-boven-wanten. Inderdaad, je gaat in de winter niet onvoorbereid de straat op. Veel vaker blijf je binnen, hyggeligt, een overtreffende trap van gezellig, natuurlijk met de kaarsen aan.IMG_kaarsen kopie_new

En dat is niet alleen thuis zo, maar ook op het werk. Iedereen begrijpt dat je licht nodig hebt. Jul (kerst) is dan ook in eerste instantie de traditionele viering van de zonnewende -weet dat het vanaf nu weer beter wordt– dat recent door de christelijke kerk is gesynchroniseerd met de geboorte van Christus. Zo is ook het Luciafeest in zwang, een typisch Noords lichtfeest dat op 13 december, de naamdag van Sint Lucia, wordt gevierd. De traditie is ontstaan in de middeleeuwen. Gelukkig breekt ook in de winter af en toe het wolkendek open, zoals vanochtend toen we Floor uitzwaaiden. floor uizwaaien kopie_new

Dan ga je dus naar buiten. Licht vangen. En dat is dan ook weldadig.

Lente. De lente wordt verklaard op eerste Paasdag. Dat hadden we afgelopen jaar niet echt door. Achteraf hadden we het in de Lonely Planet kunnen lezen, daar stond het fenomeen al aangekondigd. Als de lijdensweg voorbij is, vleit iedereen zich op de terrassen die voor die gelegenheid weer met stoeltjes en gedekte tafels zijn vol gezet. Meanderend door de stad hadden we deze opbouw van nabij meegemaakt maar konden ons er weinig bij voorstellen. Tot dat er op die eerste paasdag volop buiten werd gegeten en gedronken als ware het een zwoele zomerse avond in Brussel of Parijs. Het is lente! Naast de temperatuur is het grote verschil de tijd waarop gegeten wordt. Die wordt door het klimaat -lees zonlicht– bepaald. Daarom zijn de Denen vroeg op, en is de lunch een heel gebruikelijk moment om met elkaar de maaltijd te nuttigen. Het is vaak een moment waar werk en privé in elkaar overlopen. Het is een subtiele uiting van de aandacht waarmee de Denen zorgen dat die balans tussen werk en privé goed blijft. Wanneer de terrassen eenmaal geopend zijn, dan is een blauwe hemel tijdens de snel lengende dagen een voldoende argument om het werken tijdelijk of voortijdig te beëindigen en te doen wat je moet doen: de zon aanbidden. Østerbrogade kopie_new

De trits van feestdagen die op de Pasen volgen helpen daar enorm bij. En ook de bloeiende struiken en bomen in en buiten de stad. De hoeveelheid bloesem is ongekend en we hebben Meidoorns groene valleien in witte vlakten zien omtoveren. Dat zijn uiteindelijk ook deze zintuiglijke ervaringen geweest die ons hebben doen besluiten om hartje stad voor Jægersborg te verruilen, waar allerlei hoogstandjes van de natuur om de hoek liggen.

Zomer. Hoe anders doet de zomer zijn intrede. In tegenstelling tot de lente wordt die niet verklaard maar aanvaard. Het is op een moment is gewoon warm genoeg om het eten en drinken aan het einde van de dag naar het park te verplaatsen. eten in het gras kopie_newStudenten zijn de trendsetters. Ze zitten in een kring op het gras alsof ze een groepsopdracht moeten uitvoeren, maar dan met bier en ghetto blaster, en een barbecue in het midden. Zelf hebben wij vaak een van de voor-een-gezamenlijke-maaltijd geplaatste tafels gebruikt omdat we die wiebelende wijnglazen in het gras zo vervelend vinden. Wanneer je dan om je heen kijkt zie je welke mensen Kopenhagen in de greep heeft genomen. De mensen zijn opvallend jong, hoewel studenten maar een kleine minderheid vormen. Hoe anders is de menigte in Amsterdam die door babyboomers en toeristen wordt uitgemaakt. Maar weet dat wij niet het enige bejaarde stel zijn dat aan de openbare tafel een flesje ontkurkt. Schroom hebben we niet hoeven te overwinnen. Niet dat omgeving snel zwoel wordt, al was het maar omdat het licht niet uitgaat, maar alle andere ingrediënten van het mediterrane leven zijn overvloedig aanwezig. En voor dat je het in de gaten hebt is het vakantie! Wanneer de scholen dicht gaan, blijkt het hele land 6 weken op slot te gaan… Kopenhagen loopt leeg, naar de buitenverblijven in het binnenland en sommigen naar verre oorden. Het openbare leven wordt tot een minimum teruggebracht. Het Jazz huis en de concertzalen zijn dicht. Tivoli en de terrassen blijven natuurlijk open, voor de toeristen. toeristen bloesem kopie_newNiet dat de Denen officieel zes weken vakantie hebben, maar in de praktijk is dat wel een beetje zo. Veelal worden drie-van-de-zes-weken in een aangename leef-werk balans doorgebracht. Het is tenslotte zomer. Wie twijfelt aan de effectiviteit van deze optimale leef-en-werk balans, komt bedrogen uit. Met een rooster van 37 uur per week, lunch en gezamenlijk vrijdagochtend ontbijt in de baas zijn tijd, behoort Denemarken niet alleen tot de rijkste landen maar ook tot de tien meest competitieve economieën van de wereld. Dit is iets voor 2016 om echt te doorgronden.

Herfst. De herfst bestaat niet, beter gezegd wordt simpelweg ontkend. De zomer wordt na de vakantie opgepakt en doorgezet, ondanks dat de dagen korter worden en storm en regen de terrassen intermitterend onleefbaar maken. Eerst blijven de zonweringen uitgeklapt om de resterende warmte vast te houden. Daarna komen de dekens, schapenvachten en de terrasverwarmers op de proppen. Op een dag in november, vroeg in de middag is er maandelijks afdelingsoverleg. Zo’n 50 mensen zijn bij elkaar. Zoals gebruikelijk verloopt het overleg als een efficiënt afgestelde machine. Wat gezegd moet worden wordt een keer gezegd, getoetst, en daarna vastgesteld. We zijn om half twee klaar. Anne-Marie, het afdelingshoofd roept iedereen op om buiten te gaan wandelen. Het is ten slotte een zonnige dag en zo’n kans moet je niet voorbij laten gaan. Slechts enkelen geven aan haar oproep gehoor. De meesten gaan weer onverstoorbaar in stilte aan het werk om tussen vier en vijf in het donker naar huis te gaan. In de ochtend is het dan nog steeds eerder licht dan in Nederland. Wanneer door drie-stormen-binnen-twee-weken omgevallen bomen de openbare wegen belemmeren, hapert het openbare leven. Hortend en stotend bereikt Denemarken met een laatste krachtsinspanning haar vluchthaven; de adventstijd. kerstmagasin kopie_newPlots is er geen donkerte meer, geen verlies, geen depressie. Het wordt immers Jul! En dat gaan we vieren. In december is geen inspanning te veel om kerst tot een goed succes te maken. De stad schudt haar veren en toont zich in al haar pracht en praal. Feeërieke verlichting, gevulde etalages, kaarsen, eten en drinken worden als een kralensnoer aaneengeregen. Iedere afdeling, iedere vereniging, iedere vriendengroep heeft zijn Julekost, een samenkomst met samenhang en samenzang. Op sommige van die gelegenheden gaat het er met de drank heftig aan toe. Julekost is een ventiel van de Deense maatschappij. Er zijn dan even geen hiërarchische verhoudingen en is iedereen gelijk. Gewelddadig lijkt het niet of zelden te worden. Alcohol haalt een laag controle weg en daaronder komen in de regel vriendelijke karakters naar boven. De mare gaat dat sommige mensen zich na het weekend verslikken, dat ze denken dat na de Julekost iedereen gelijk is geworden. Dat blijkt een misvatting. Wat wel waar is dat mensen in Denemarken opmerkelijk gelijkwaardig behandeld worden, gesteld dat je als Deen aanvaard bent. Denemarken is ‘not a nation but a tribe’, heeft de oud ambassadeur van Engeland zich eens laten ontvallen. En de definitie van een tribe, een stam, is dat een stam een stam is wanneer de leden van de stam erkennen dat ze lid zijn van de stam. De laatste zin is even puzzelen, maar het is wel de verklaring waarom de Denen naar binnen zeer tolerant zijn en tegelijkertijd naar buiten heel intolerant kunnen tonen.

Kerst en Oud-en-Nieuw vormen de draaideur naar het nieuwe jaar. We zien met vertrouwen 2016 tegemoet. sneeuwhuis kopie_newMet een comfortabel huis en haard wordt het tijd om Sjælland, het eiland waarop wij wonen, te gaan verkennen. Het is een traditie die we hebben opgedaan in Scouting. In een iets groter perspectief: De dag/ het jaar van aankomst maak je kampement op en exploreer je het terrein. De dagen/jaren daaropvolgend ga je op verkenning uit.

Met de beste wensen voor 2016 en wapperende groet!wapperende groet kopie_new

Koning Winter

De afgelopen tijd hebben we qua weer niet echt de idee gehad dat we naar Scandinavië waren verhuisd. Wellicht is het een paar graden koeler, maar de zon is krachtiger. Kopenhagen is omringd door zee, en we dachten het begrip gematigd zeeklimaat beter te begrijpen dan toen het ons op de middelbare school voor het eerst werd uitgelegd.Afbeelding 1 kopie_newNog geen twee dagen geleden waren we in het midden van de stad om de kerstverlichting van Hotel D’Angleterre te bewonderen. Gelegen aan Kongens Nytorv– het Koninklijke plein – had het gebouw een gedaanteverwisseling ondergaan. Er zijn immense, elektrisch oplichtende ijspegels aan de daken aangebracht en op het balkon huppelen nu rendieren in kunstsneeuw. Ook Magasin du Nord – de Bijenkorf van de stad had zich feestelijk opgemaakt voor kerstmis. Met nog zo’n vijf weken te gaan voor de kerst, werd het ook tijd om de stad te vermommen en te doen alsof het winter is.IMG_5071 kopie_newDe afgelopen 24 uur is het sprookje werkelijkheid geworden. De afgelopen nacht is Sjælland – het eiland waar Kopenhagen op ligt – onaangenaam verrast door Koning Winter. Alsof hij boos geworden was dat we op de gevels grappen over hem maakte. Ja, de verwachting was dat er zou sneeuw zou kunnen vallen. Maar een pak van 15 centimeter, pal vanuit het oosten aangeblazen door meer dan windkracht 8, is toch een ongewone ervaring. Het begon in de avond allemaal feeëriek en het wakkerde onze romantische gevoelens over kerst flink aan. Maar we zagen ook de bomen kreunen onder het witte pak dat ze aangemeten hadden gekregen.Afbeelding 2 kopie_newToen we wakker werden was het duidelijk: we wonen in Scandinavië. Bomen staan door een vracht aan sneeuw als hoepels gebogen in de tuin. De immens hoge ruisende dennen op de erfafscheiding zijn naar de kapper geweest: hun wilde haren zijn er uit getrokken. De trotse Magnolia is in een nacht geruïneerd: de haar door ouderdom broos geworden takken zijn als dor hout afgebroken.IMG_5084 kopie_newAfgelopen zaterdag beschreef Paul Luttikhaus in NRC Handelsblad de ‘Apocalyps in slow motion’; over de geleidelijke opwarming van de aarde waar nog zoveel onzekerheden over zijn dat afwachten verleidelijk is geworden. Een van die onopgeloste vragen is of extreme weersomstandigheden aan de opwarming kunnen worden toegeschreven. In ons geval, hadden we Koning Winter enkel boos gemaakt door op de gevel van Hotel D’Angleterre de spot met hem te drijven, of had hij het zo warm gekregen dat ie een beetje moest uitblazen?IMG_5086 kopie_newWe waren het bijna vergeten. Maar in 1987 kwamen Silvia en ik eind november terug uit een tropisch warm Nepal. Goed getraind door het lange lopen in korte broek konden we direct vanuit het vliegtuig in de lange onderbroek het ijs op. Het had in Nederland al lang genoeg gevroren dat we op het ijs in de Leidse polder een tocht konden maken.

Luttikhaus schrijft in NRC dat hij er moedeloos van wordt. Hij vraagt zich af hoe klimaatkenners met de onzekerheden omgaan. Wat zijn bekende grillen van de natuur, wat zijn de omineuze voortekenen dat onze aarde te warm wordt? Voorlopig houden wij het erop dat we naar Scandinavië zijn verhuisd.

 

FF pauze en een hond

Twee weken geleden was Floor hier met Mees (Maltezer). Toen was het bos nog vol met herfstkleuren en lopen met Mees (lufter hunden) was ook de buurt verkennen.

IMG_4597 kopie_new

We moesten met een blos van schaamte op de wangen bekennen dat we nog niet erg veel rond gelopen hadden in de directe omgeving. Daar is nu verandering in gekomen, want Mees logeert hier tot Floor hem weer op komt halen, en dat is pas in de kerstvakantie. Dagelijks op pad met een hondje is niet alleen gezellig, maar levert ook weer nieuwe ontdekkingen en ontmoetingen op.

IMG_4780 kopie_new

In het bos achter het huis loopt een deel van de oude vesting van Kopenhagen met een waterlinie en het Garderhøjfort.

IMG_2928 kopie_new

Het fort is nu (kindvriendelijk) museum. Het water voor de linie had moeten komen door twee hoger gelegen meren, middels een ingenieus systeem van waterlopen, leeg te laten lopen in de linie. Het zou slechts een paar dagen kosten om de boel onder water te zetten. Op de kaart is goed zichtbaar tot waar het water gekomen zou zijn en dat is dichtbij ons. Wij wonen op een zandwal die als een strategisch schiereiland omgeven zou zijn met water. Het hele project is ontwikkeld na de Engelse bombardementen op Kopenhagen in 1807, om te voorkomen dat de vijand te dichtbij kon komen. De angst zat er goed in en met het krijgskundig inzicht van die tijd was een waterlinie met een gereguleerde inundatie de oplossing. De bouw duurde van midden 19e eeuw tot honderd jaar terug. Op het hoogtepunt waren er 60.000 militairen gelegerd in de linie, want de ‘befæstning’ loopt om heel Kopenhagen heen. Van strategisch nut is de ‘befæstning’ nooit geweest en het project was eigenlijk al direct achterhaald. Nooit gebruikt waar voor het gebouwd werd, nu goed voor vele fiets-, wandel- speel- skate kilometers.

De pauze geldt voor het Deens. Even geen grammatica. Even tijd om het huis echt in te richten, alles een echte plek te geven, gordijnen te naaien, de kelder op te ruimen, de drukkerij op orde te brengen en op te stomen naar de Deense kerst. En ik moet bekennen dat het ook wel fijn is om niet ‘s morgens om kwart voor acht op de fiets te hoeven stappen. De dagen zijn hier met het intreden van de normale tijd -wintertijd- wel erg kort aan het worden. Het zijn zie-de-maan-schijnt-door-de-bomen-avonden, met hoor-de-wind-waait-door-de-bomen. Geen Sint te bekennen, hoewel… zaterdag werd er aan de deur geklopt en ijverige Piet liet door de Deense postman(d) met postijsmuts lekkers uit Leiden bezorgen.

IMG_2926 kopie_new

Heerlijk boek met fantastische plaatjes. Voor meer: http://www.hoeoudissinterklaas.nl

Met pepernoten en borstplaat op de bank, lekker lezen in het nieuwe Sinterklaasboek Hoe oud is Sinterklaas? Bijna helemaal een Vreewijkse productie; Sandra Lijesen had al jaren het idee om een boek over Sinterklaas te maken. Bette Westera (Gouden Griffel) schreef het op, Barbara de Wolf maakte de vrolijke illustraties en Antoinette Hanekuyk verzorgde het boek.

In Denemarken geen Sint en Piet, de Denen maken zich op voor de Kerstman. Vrijdag 6 november was het J-dag en veroverde 250 teams in het blauw gestoken Kerstmannen met een ‘sneeuwstorm’ (Julebryg uitdelend) om 20.59 uur het land.

IMG_5028 kopie_new

Julebryg is hèt kerstbier; licht zoet en met een vleugje Engelse drop. Het is de start van het kerstseizoen met een destijds uit de hand gelopen reclamegrap van Tuborg en het sein om de kerstverlichting uit de kelder te halen en de buitenbomen te versieren.

IMG_4664 kopie_new

Aanstaande vrijdag worden de lichtjes op Hotel D’Angleterre, op Kongens Nytorv, ontstoken en is de Kopenhagen officieel in kerstsfeer. Tivoli is er klaar voor. De winkels zijn al zover met veel cadeausuggesties en veel kaarsen, om het aftellen naar de kortste dag maar zo makkelijk mogelijk te maken.

Tot slot nog even een uitstapje naar Leiden, waar ik was om 40 jaar Drukwerk in de Marge mee te vieren.

IMG_4679 kopie_new

Het was een prachtig weekend, de Pieterskerk baadde in het Saenredamse licht, er was een zeer genoeglijke avond met de drukkersvrienden in de Hortus en ik ging terug naar Kopenhagen beladen met drukwerk. Het was een warm bad. En die lange Deense avonden komen met al dat lees- en kijkwerk goed van pas.