Wegwijzer voor deze site
Over gaat over mij; Silvia en m’n uitgeverij/drukkerij De Baaierd.
Wij, wonen en werken gaat over ons; Rudi Westendorp en Silvia Zwaaneveldt.
Onder het kopje Blog vind je de meest recente berichten.
Bij Boeken staan de uitgaven van De Baaierd.
Het kopje Tentoonstellingen geeft informatie over (eerdere) tentoonstellingen.
Over de drukkerij
In het koetshuis naast ’t Spijker staat m’n drukkerij. Ik werk met een Kempewerk proefpers en op een Monopoldegel. Ik heb de volgende letters: Gamanont – Lettergieterij Amsterdam, Garamond – Stempel, Garamont – Monotype, Helvetica, Pascal, Kaart Antiek, Palette, Arsis, Amazone, Libra, Folio, Futura, Polka, Arsis en ornamenten en houten letters.
Hoe het begon
Na mijn studie Nederlands in Leiden heb ik een ambachtelijke drukkerij bij elkaar verzameld en maak daar boekjes en prenten. Voor de tekst gebruik ik houten letter of lood en voor de illustraties eigenlijk alles wat voor handen of daar geschikt voor is; linoleum, polymeer, rubber, schuurpapier, oude ornamenten etc. Ik houd van tekst en letters en de geur van inkt. Het proces van het maken van een druksel/boekje heb ik het liefst ook helemaal zelf in de hand, dus zelf zoeken naar wat ik ga drukken, welke tekst, in welke vorm, hoe ik het zet, illustreer en afwerk.
Als ambachtelijke drukker ben ik contribuant van Drukwerk in de Marge; www.drukwerkindemarge.org . Het is dé ontmoetingsplek voor mensen die van echt drukwerk houden, lettergekken en drukkers met elk jaar eind oktober een Drukkunstbeurs in de Prodentfabriek in Amersfoort.
Inmiddels is het bijna 40 jaar geleden dat ik zelf voor het eerst loden letters in m’n handen had. Ik was op bezoek met m’n medestudenten en Bert van Selm, docent boekwetenschap, bij een margedrukker in Leiden. In de berging had hij, Gerard Post van der Molen, een drukpers staan. In de huiskamer stonden bokken met letterkasten die gevuld waren met lood. Het was een avond waarop de magie van het drukken – de pers gaat open en dicht en er ligt een bedrukt vel papier – voor het eerst tot me doordrong. Black magic! Twee maanden later stond ik met Bert van Selm bij de houten drukpersen in Plantijn Moretus in Antwerpen. We hadden net de Gutenberg-bijbel gezien en in het museum het proces gevolgd van kopij tot (bijna) boek. Op de houten pers werd een sonnet van Plantijn gedrukt. Of er vrijwilligers waren, om in te inkten en de boom van de pers over te halen…
Een paar jaar later studeerde ik af en zocht de drukker weer op. Hij was verhuisd en had een zetterij/drukkerij in een fantastisch pand in de Gerrit Doustraat in Leiden. Ik bood aan te helpen met distribueren, het terugleggen -na het drukken- van de letters in het juiste vakje van de letterkast. En zo werd ik als jongste bediende ingewijd in de zwarte magie en drukte ik op de jaarwisseling van 1995/1996 mijn eerste productie, een boekenlegger over de tussen-n, was het boekelegger of boekenlegger?
Niet veel later kocht ik zelf m’n eerste drukpers en lettermateriaal. Ik koos ‘De Baaierd’ als uitgeversnaam. Het veelzijdige en soms chaotische proces van tekst tot druk vond ik dat woord mooi in gevangen. Onze garage werd voor de helft verbouwd tot drukkerij en een paar jaar later lieten we de ondiepe kelder onder ons huis uitdiepen en verbouwen tot werkplaats.
In 2007 vertrok Gerard Post van der Molen uit de Gerrit Doustraat en wij kochten het huis. De persen verhuisden mee, en de Korrex werd vervangen door een grote Kempewerk proefpers. Toen er in 2014 plannen kwamen om nog een tijd in het buitenland te werken, stond in elk geval vast dat de persen ons zouden volgen. Het werd Kopenhagen.
De persen hebben zes jaar in Denemarken gestaan. De garage werd ingericht als drukwerkplaats. In 2021 verhuisden we terug naar Nederland en zijn we geland in Brakel, een dorp aan de Waal, tussen Gorinchem en Zaltbommel. Ook daar zijn de persen en de letters in de garage -het oude koetshuis- terecht gekomen.
Silvia Zwaaneveldt 